Nakliyat firmalarından fiyat alırken en sık duyulan şikâyet şudur: aynı ev için üç firmadan üç farklı rakam gelir ve aradaki fark iki katına kadar çıkar. Bunun sebebi firmalardan birinin "pahalı" olması değildir. Çoğu zaman teklifler aynı işi kapsamıyordur.
Nakliyat fiyatı tek bir rakam değil, dokuz ayrı kalemin toplamıdır. Bu kalemleri bilirseniz, gelen teklifleri gerçekten karşılaştırabilir ve hangi maddede tasarruf edebileceğinizi görebilirsiniz.
1. Eşya hacmi (metreküp)
Fiyatın temelini oda sayısı değil, eşyanın kapladığı hacim belirler. Sektörde oda sayısı bir kısayol olarak kullanılır çünkü hızlı konuşmayı sağlar; ancak eşyası kalabalık bir 2+1, seyrek döşenmiş bir 3+1'den daha fazla yer tutabilir.
Kaba bir ölçek olarak: 1+1 daire ortalama 15–25 m³, 2+1 daire 25–40 m³, 3+1 daire 40–60 m³, villa ise 70 m³ ve üzeri hacim yapar. Kitaplığı, hobi malzemesi veya deposu olan evlerde bu rakamlar rahatlıkla üst banda çıkar.
2. Kat ve asansör durumu — iki adres için ayrı ayrı
Buradaki en yaygın hata, yalnızca çıkılan evi düşünmektir. Fiyat, hem eski hem yeni adresin kat ve asansör durumuna göre hesaplanır. Zemin kattan 6. kata taşınmak ile 6. kattan zemin kata taşınmak aynı fiyat değildir.
Bina asansörü olması da tek başına yetmez. Çoğu apartman asansörüne gardırop kanadı, üç kişilik koltuk veya buzdolabı sığmaz. Bu durumda eşyanın bir kısmı merdivenden iner ve süre uzar.
3. Dış cephe asansörü ihtiyacı
Dış cephe asansörü ayrı bir maliyet kalemidir: makine, operatör ve kurulum süresi içerir. Buna karşılık taşıma süresini ciddi biçimde kısalttığı için toplam işçilik maliyetini düşürür ve hasar riskini azaltır.
Pratik kural: 3. kattan yukarısı ve asansöre sığmayan hacimli mobilyalar varsa, dış cephe asansörü genellikle kendini amorti eder. Aşağıdaki durumlarda ise neredeyse zorunludur:
- Merdiven boşluğu dar veya sahanlık dönüşleri keskin olan eski binalar
- Tek parça köşe koltuk, kuyruklu piyano, büyük ekran televizyon gibi bölünemeyen eşyalar
- Mermer tezgâh, akvaryum, kasa gibi ağırlığı tek noktada toplanan parçalar
4. Mesafe ve güzergâh
Şehir içi taşımalarda kilometre, fiyatın küçük bir bileşenidir; asıl belirleyici trafiktir. Aynı iki nokta arası, saat 08:00'de 40 dakika, 17:00'de 100 dakika sürebilir ve bu fark doğrudan işçilik saatine yansır.
Şehirler arası taşımada ise yakıt, köprü ve otoyol ücretleri ile sürücünün konaklama süresi devreye girer. Dönüş yükü olan güzergâhlar (örneğin İstanbul–Ankara) genellikle daha ucuzdur; aracın boş döneceği güzergâhlarda fiyat yükselir.
5. Paketleme ve ambalaj malzemesi
Bazı teklifler paketlemeyi içerir, bazıları içermez. Karşılaştırma yaparken en çok kaçırılan kalem budur. Bir 2+1 dairenin tam paketlemesi için ortalama olarak 40–60 koli, 8–12 rulo balonlu naylon, streç film, kraft kâğıt ve mukavva köşelik gerekir.
Paketlemeyi kendiniz yaparak tasarruf edebilirsiniz. Ancak dikkat: birçok firmada müşterinin kendi paketlediği kolilerin içeriği sigorta kapsamı dışındadır, çünkü paketleme kalitesi kontrol edilememiştir. Sözleşmeyi imzalamadan önce bu maddeyi mutlaka sorun.
6. Demontaj ve montaj
Gardırop, ranza, köşe koltuk, yemek masası ve TV ünitesi gibi ürünlerin sökülüp yeniden kurulması ayrı bir işçiliktir. Modüler mutfak dolabı ve vestiyer gibi duvara sabit ürünlerde bu iş marangoz işidir ve standart pakete dahil olmayabilir.
Teklifte "montaj dahil" ifadesini gördüğünüzde hangi ürünlerin kastedildiğini yazılı olarak sorun. Aradaki fark, taşıma günü sürpriz bir ek fatura olarak karşınıza çıkabilir.
7. Sigorta
Nakliyat sigortası, eşyanın beyan edilen bedeli üzerinden hesaplanır. Bedeli düşük göstermek primi düşürür ama hasar hâlinde ödenecek tazminatı da düşürür — bu, tasarruf değil risk transferidir.
Teklifte sigortanın olup olmadığı kadar, hangi bedel üzerinden yapıldığı önemlidir. "Sigortalı taşıma" ifadesi tek başına bir şey ifade etmez; poliçe numarası ve teminat tutarı sorulmalıdır.
8. Tarih: ayın günü ve mevsim
Nakliyat sektöründe talep yılın içinde eşit dağılmaz. Fiyatı en çok etkileyen tarih kalemleri şunlardır:
- Ay sonu ve ay başı: Kira dönemleri buraya yığıldığı için en yoğun ve en pahalı günlerdir.
- Hafta sonu: Cumartesi, hafta içi bir güne göre belirgin şekilde daha yoğundur.
- Yaz ayları: Haziran–Eylül arası sektörün en yoğun dönemidir; okul takvimi taşınmaları bu aralığa toplar.
- Ayın ortası, hafta içi: En sakin ve genellikle en uygun fiyatlı slot budur.
Tarihte esnekseniz, hiçbir hizmetten feragat etmeden yapabileceğiniz en kolay tasarruf budur.
9. Ek hizmetler
Depolama, temizlik, beyaz eşya bağlantısı, klima söküm-takma, avize montajı ve perde kurulumu ayrı kalemlerdir. Hepsi tek bir firmadan alınabilir; ancak hiçbiri "taşıma" kelimesinin içinde otomatik olarak yer almaz.
Teklifleri doğru karşılaştırmanın yolu
İki teklif arasında anlamlı bir karşılaştırma yapabilmek için her ikisinin de şu soruların cevabını içermesi gerekir:
- Fiyat hangi eşya envanterine göre verildi? (Liste var mı?)
- Paketleme malzemesi ve işçiliği dahil mi?
- Demontaj–montaj hangi ürünleri kapsıyor?
- Dış cephe asansörü fiyata dahil mi, yoksa gün içinde mi karar verilecek?
- Sigorta hangi bedel üzerinden, hangi teminatla yapılıyor?
- Fiyat sabit mi, yoksa "yaklaşık" mı?
Son madde en kritiğidir. Telefonda verilen rakam bir tahmindir; yerinde keşif sonrası verilen ve sözleşmeye yazılan rakam ise taahhüttür. Aysa Nakliyat'ta keşifte çıkan fiyat sözleşmeye aynen geçer ve taşıma günü değişmez.
Özet
Ucuz teklif, çoğu zaman eksik teklifdir. Bir fiyatı değerlendirirken sorulacak doğru soru "kaç lira?" değil, "bu rakama ne dahil?" sorusudur. Envanteri çıkarılmış, kalemleri yazılı ve sözleşmeye bağlanmış bir teklif; telefonda söylenen düşük bir rakamdan neredeyse her zaman daha hesaplıdır.
