Nakliyat Firması Nasıl Seçilir? Sözleşme Öncesi 11 Kontrol

Nakliyat mağduriyetinin en yaygın sebebi kötü niyetli firma değil, karşılaştırılamayan tekliflerdir. Üç firmadan üç farklı rakam gelir, en düşüğü seçilir ve taşıma günü ortaya çıkan ek kalemlerle o rakam ikiye katlanır. Müşteri o noktada pazarlık gücünü çoktan kaybetmiştir: eşya araçtadır, ev boşalmıştır, yeni evin anahtarı alınmıştır.

Aşağıdaki 11 kontrol, sahada en sık karşılaştığımız sorunların doğrudan karşılığıdır. Hepsini uygulamak yarım saatinizi alır. Uygulamadığınızda ise kaybınız taşınma gününde, geri dönüşü olmayan bir anda ortaya çıkar.

1. Yetki belgesini sorun

Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapan firmaların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan yetki belgesi alması zorunludur; ev eşyası taşımacılığında bu genellikle K1 yetki belgesidir. Belgesi olmayan bir firma bu işi yasal olarak yapamaz ve bir sorun çıktığında muhatap bulmakta zorlanırsınız.

Firmadan belge numarasını isteyin, unvanla birlikte not edin. Kurumsal bir firma bunu tereddütsüz paylaşır. "Bizde var ama şu an ulaşamıyorum" cevabı tek başına yeterli bir uyarı işaretidir.

2. Fiziki adres ve kurumsal iz arayın

Yalnızca cep telefonu ve sosyal medya hesabı üzerinden çalışan yapılar, iş ters gittiğinde ortadan kaybolabilir. Firmanın açık bir adresi, sabit hattı, vergi levhası ve kendi alan adında bir web sitesi olmalı.

Pratik bir test: firmanın unvanını aratın. Aynı telefon numarası birbirinden farklı beş firma adıyla çıkıyorsa, karşınızda kurumsal bir firma değil, iş toplayıp başkasına devreden bir aracı vardır.

3. Keşifsiz kesin fiyat veren firmaya dikkat

Telefonda "2+1 misiniz? O zaman şu kadar" diyen firma, aslında fiyat vermiyor; sizi bağlamak için bir rakam söylüyor. Eşya hacmini, kat ve asansör durumunu, aracın binaya yanaşıp yanaşamayacağını görmeden verilen rakam tahmindir.

Sağlıklı süreç şudur: telefonda gösterge aralığı verilir, ardından ücretsiz keşif yapılır ve keşiften çıkan rakam sözleşmeye yazılır. Keşif ister yerinde, ister görüntülü görüşmeyle yapılsın; önemli olan fiyatın bir gözleme dayanmasıdır.

4. Teklifi kalem kalem isteyin

Tek satırlık "evden eve nakliyat: X TL" teklifi karşılaştırılamaz. Teklifte şu kalemlerin her birinin dahil mi, hariç mi olduğu ayrı ayrı yazmalıdır:

• Ambalaj malzemesi (koli, balonlu naylon, streç film, karton köşebent)
• Paketleme işçiliği ve kırılgan grup paketlemesi
• Mobilya demontaj ve montajı
• Dış cephe asansörü — gerekiyorsa hangi adres için
• Nakliyat sigortası ve teminat tutarı
• Kat ve taşıma mesafesi farkı
• Hafta sonu, ay sonu veya gece taşıması farkı

İki teklif arasındaki farkın büyük kısmı genellikle fiyattan değil, kapsamdan doğar. Aynı kapsamı yazdırdığınızda rakamlar birbirine yaklaşır.

5. Sigortanın hangi sigorta olduğunu netleştirin

"Sigortalı taşıma" ifadesi tek başına bir teminat değildir çünkü nakliyatta birbirinden farklı iki poliçe vardır:

• Taşıyıcı sorumluluk sigortası: firmanın kusurundan doğan zararları, poliçe limitleri içinde karşılar.
• Nakliyat emtia sigortası: doğrudan sizin eşyanız üzerine, beyan ettiğiniz bedel üzerinden yapılır.

Sorulacak soru şudur: "Benim eşyam için düzenlenmiş poliçenin bir örneğini taşımadan önce görebilir miyim?" Poliçede sizin adınız, taşıma tarihi, iki adres ve teminat tutarı yazmalıdır. Beyan edilen bedeli düşük göstermek primi düşürür ama tazminatı da aynı oranda düşürür.

6. Sözleşmeyi taşımadan önce okuyun

Sözlü anlaşma, anlaşmazlık hâlinde ispat edilemez. Sözleşmede mutlaka bulunması gereken maddeler:

• Taşıma tarihi ve yükleme saati
• Her iki adres, kat ve asansör durumu
• Toplam bedel ve bu bedele dahil olan kalemlerin listesi
• Ödeme planı ve ödemenin ne zaman yapılacağı
• Sigorta türü ve teminat tutarı
• Gecikme ve hasar hâlinde uygulanacak süreç
• Firmanın tam unvanı, vergi numarası ve yetki belge numarası

"Sözleşmeyi taşıma günü imzalarız" diyen firmayla ilerlemeyin. O gün imzalanan sözleşme, pazarlık gücünüzün sıfırlandığı andaki sözleşmedir.

7. Ödeme yöntemine bakın

Ödemenin tamamını peşin isteyen, üstelik firma hesabı yerine şahıs hesabına havale isteyen bir firma ciddi bir risktir. Yaygın ve makul uygulama, işin başında sınırlı bir kapora, kalanının teslimden sonra ödenmesidir.

Ödemeyi kurumsal hesaba ve firma unvanına yapın; açıklamaya taşıma tarihini yazın. Elden ödeme yapıyorsanız makbuz alın. Bu kayıt, olası bir uyuşmazlıkta elinizdeki en güçlü belgedir.

8. Yorumları doğru okuyun

Beş yıldızlı yorum sayısı tek başına bir şey söylemez. Bakılması gereken, olumsuz yorumlara verilen cevaplardır. Firma sorunu kabul edip çözümü anlatıyor mu, yoksa müşteriyi mi suçluyor?

Ayrıca yorumların tarih dağılımına bakın: hepsi aynı hafta içinde gelmiş yüzlerce yorum doğal değildir. Google işletme profili, sektörel platformlar ve sosyal medyayı birlikte değerlendirin.

9. İşin alt yükleniciye devredilip devredilmediğini sorun

Bazı firmalar iş toplar ve taşımayı başka bir ekibe devreder. Bu tek başına kötü değildir, ancak kiminle sözleşme yaptığınızı ve kimin geleceğini bilmeniz gerekir. Devir varsa sorumluluğun kimde olduğu sözleşmede açıkça yazmalıdır.

Aksi hâlde hasar çıktığında iki firma birbirini gösterir ve arada kalan siz olursunuz.

10. İletişim kalitesini test edin

Teklif aşamasında telefonunuza geç dönen bir firma, taşıma gününde daha hızlı olmayacaktır. Keşiften sonra teklifin yazılı olarak ne kadar sürede geldiği iyi bir göstergedir.

Bir de şunu sorun: "Taşıma günü tek muhatabım kim olacak?" Net bir isim ve numara alabiliyorsanız, o firmada süreç yönetimi vardır.

11. Taşıma günü kimin geleceğini önceden öğrenin

Kaç kişilik ekip, hangi araç, kaç saatlik iş — bunlar keşifte belirlenir ve teyit edilebilir. Ekip sayısı işin süresini doğrudan etkiler; iki kişiyle yapılmaya çalışılan bir 3+1 taşıması hem uzar hem hasar riskini artırır.

Mağduriyetin klasik senaryosu

Yaşanan olayların büyük bölümü aynı sırayı izler:

• Piyasanın belirgin şekilde altında, telefonda verilmiş bir fiyat
• Keşif yapılmaz, sözleşme imzalanmaz
• Yükleme tamamlandıktan sonra "hacim fazla çıktı" denerek fiyat yükseltilir
• İtiraz edilirse eşya teslim edilmez veya depoya çekilir
• Sigorta yoktur, poliçe hiç düzenlenmemiştir

Bu zincirin ilk halkası kırıldığında geri kalanı da kırılır: keşif ve yazılı sözleşme. Bu ikisi varsa fiyatın taşıma günü değişme ihtimali ortadan kalkar.

Karşılaştırma: neye bakmalı?

Sıkça sorulan sorular

En ucuz teklifi seçmek her zaman yanlış mı?

Hayır. Yanlış olan, kapsamı bilinmeyen en ucuz teklifi seçmektir. Üç firmaya da aynı kalem listesini yazdırıp öyle karşılaştırırsanız, en uygun teklif gerçekten en uygun tekliftir. Dönüş yükü olan bir firma aynı işi daha düşük fiyata yapabilir ve bu tamamen meşrudur.

Nakliyat firmasının yetki belgesini nasıl doğrularım?

Firmadan yetki belge numarasını ve tam unvanını isteyin. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın elektronik hizmetleri üzerinden belge sorgulaması yapılabilir. Numarayı paylaşmaktan kaçınan firmayla ilerlememek en sağlıklısıdır.

Kapora ne kadar olmalı?

Sektörde yaygın uygulama, toplam bedelin sınırlı bir bölümünün rezervasyon amacıyla alınması ve kalanın teslimden sonra ödenmesidir. Tamamının peşin istenmesi, özellikle şahıs hesabına isteniyorsa, üzerinde durulması gereken bir taleptir.

Taşıma günü fiyat artırılırsa ne yapmalıyım?

İmzalı sözleşmeniz varsa fiyat değişmez; sözleşmeyi hatırlatın. Sözleşme yoksa öncelikle ödeme yapmadan tutanak tutun, yazışmaları ve görüşme kayıtlarını saklayın. Eşyanın teslim edilmemesi hâlinde kolluk kuvvetlerine başvurabilir, ardından tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yoluna gidebilirsiniz.

Keşif ücretli mi olmalı?

Yerinde keşif sektörde genellikle ücretsizdir ve bağlayıcı değildir. Keşif için ücret talep eden firmalar da vardır; bu durumda ücretin işe dönüşmesi hâlinde mahsup edilip edilmeyeceğini önceden sorun.