Nakliyat firmalarının tamamına yakını "sigortalı taşıma" ifadesini kullanır. Ancak bu ifade, tek başına hiçbir teminat anlamına gelmez. Önemli olan poliçenin var olması değil; hangi bedel üzerinden, hangi teminatla ve hangi istisnalarla düzenlendiğidir.
Bu yazı, sözleşmeyi imzalamadan önce bilmeniz gerekenleri özetliyor.
İki farklı şeyden bahsediyoruz
Sektörde birbirine karıştırılan iki ayrı kavram vardır:
- Taşıyıcı sorumluluk sigortası: Firmanın kusurundan doğan zararları karşılar. Yani hasarın firmanın hatasından kaynaklandığının kabul edilmesi gerekir. Firmayı korur.
- Nakliyat emtia sigortası: Eşyanın kendisini, beyan edilen bedel üzerinden sigortalar. Kusur tartışmasına girmeden, poliçede sayılan rizikolar gerçekleştiğinde devreye girer. Sizi korur.
Teklif alırken hangisinin sunulduğunu netleştirin. İkisi aynı fiyat aralığında değildir ve aynı şeyi yapmazlar.
Genellikle kapsam içinde olanlar
- Yükleme ve boşaltma sırasında düşme, çarpma sonucu kırılma
- Araç kazası kaynaklı hasarlar
- Yangın, yıldırım, sel gibi doğal riskler (poliçede sayılmışsa)
- Aracın tamamen kaybı veya çalınması
- Taşıma sırasında devrilme sonucu ezilme
Neredeyse her poliçede kapsam DIŞINDA olanlar
Burası, insanların hasar anında öğrenip şaşırdığı kısımdır. Standart poliçelerin büyük çoğunluğunda aşağıdakiler teminat dışıdır:
- Nakit para, ziynet eşyası, altın, mücevher, değerli evrak. Bunlar taşıma konusu bile edilmemelidir; yanınızda taşıyın.
- Müşterinin kendi paketlediği kolilerin içeriği. Paketleme kalitesi firma tarafından kontrol edilemediği için, kırılan eşyanın hasarının paketlemeden mi taşımadan mı kaynaklandığı belirlenemez.
- Eşyanın kendi kusurundan doğan hasar. Zaten çatlak olan mermer, yorulmuş bir menteşe veya eski bir kaynak noktası.
- Elektronik cihazların iç arızaları. Dışarıdan bir darbe izi yoksa ve cihaz açılmıyorsa, bunun taşımadan kaynaklandığını kanıtlamak çok zordur.
- Nakliye vidası takılmadan taşınan çamaşır makinesi. Bu, üretici talimatına aykırı taşıma sayılır.
- Canlı hayvan, bitki ve bozulabilir gıda.
- Çizik ve sürtme izleri gibi kozmetik hasarlar — poliçede özel olarak eklenmediyse.
Beyan edilen bedel neden bu kadar önemli?
Prim, eşyanın beyan bedeli üzerinden hesaplanır. Bedeli düşük beyan etmek primi düşürür — ama tazminatı da aynı oranda düşürür.
Ayrıca birçok poliçede eksik sigorta kuralı işler: 500.000 TL değerindeki eşyayı 250.000 TL üzerinden sigortalattıysanız, 20.000 TL'lik bir hasarda 20.000 TL değil, oransal olarak 10.000 TL ödenir. Yani eksik beyan yalnızca toplam tavanı değil, her bir hasar ödemesini düşürür.
Doğru yaklaşım, eşyanın gerçekçi bir yenileme değerini beyan etmektir.
Hasar çıkarsa ne yapmalısınız?
Süreci belirleyen tek şey vardır: zamanlama. Ekip evden ayrıldıktan sonra bildirilen hasarların taşımaya ait olduğunu kanıtlamak neredeyse imkânsızdır.
- Ekip ayrılmadan kontrol edin. Boşaltma bittiğinde, imza atmadan önce kırılgan grubu gözden geçirin.
- Tutanak tutun. Hasar, ekip sorumlusunun da imzaladığı bir tutanakla kayda geçmelidir. Sözlü bildirim hiçbir işe yaramaz.
- Fotoğraflayın. Hasarlı eşyayı hem yakın plan hem de bulunduğu ortamla birlikte çekin. Ambalajı da fotoğraflayın — ambalajdaki darbe izi, hasarın taşımada oluştuğunun en güçlü kanıtıdır.
- Ambalajı atmayın. Eksper, ambalajı görmek isteyebilir.
- Yazılı bildirim yapın. Poliçede belirtilen süre içinde (genellikle 3–5 iş günü) firmaya ve sigorta şirketine yazılı bildirimde bulunun.
- Eşyayı tamir ettirmeyin. Eksper incelemesi tamamlanmadan yapılan tamir, hasar tespitini imkânsız kılar ve dosyayı reddettirebilir.
Sözleşme öncesi sorulacak altı soru
- Poliçe taşıyıcı sorumluluk mu, emtia sigortası mı?
- Teminat tutarı nedir ve hangi bedel üzerinden hesaplandı?
- Poliçe numarasını taşımadan önce alabilir miyim?
- Muafiyet (hasarın firmada kalan kısmı) var mı, ne kadar?
- Kendi paketlediğim koliler kapsamda mı?
- Hasar bildirimi için kaç günüm var?
Aysa Nakliyat'ta nasıl işliyor?
Her taşıma için eşya bedeli üzerinden düzenlenmiş poliçe hazırlanır ve poliçe numarası taşıma gününden önce paylaşılır. Kapsam ve istisnalar sözleşmede maddeler hâlinde yazılıdır; taşıma günü öğrenilen bir sürpriz olmaz.
Bir hasar durumunda tutanak ekip sorumlusu tarafından yerinde düzenlenir, fotoğraflanır ve dosya sigorta şirketine bizim tarafımızdan iletilir. Süreci müşterinin takip etmesi beklenmez.
Özet
Sigorta, kötü bir gün için alınan bir yazılı güvencedir ve o günün geldiği anda okunması çok geçtir. Sözleşmeyi imzalarken beş dakikanızı ayırıp yukarıdaki altı soruyu sormak, işlerin ters gittiği ihtimalde aylarca sürecek bir tartışmanın önüne geçer.
