Kiracıların çıkışta en sık yaşadığı sorun, depozitonun bir kısmının veya tamamının iade edilmemesidir. Bu anlaşmazlıkların büyük kısmı aslında çıkış gününde değil, eve girildiği gün kaybedilir: giriş durumu kayıt altına alınmamıştır ve iki taraf da kendi hatırladığını anlatır.
En önemli adım: giriş tutanağı
Eve girerken bir durum tespit tutanağı düzenlenmiş olması, çıkışta yaşanacak tartışmaların neredeyse tamamını bitirir. Tutanakta duvarların, parkenin, mutfak dolaplarının, beyaz eşyaların ve tesisatın durumu yazılı olarak yer alır; her iki taraf da imzalar.
Tutanak yoksa, giriş günü çektiğiniz fotoğraflar ikinci en iyi kanıttır. Fotoğrafların EXIF verisinde tarih bulunur ve bu, sonradan üretilmediklerini gösterir. Eve girerken 10 dakika ayırıp her odayı, özellikle mevcut hasarları çekin.
Zaten oturuyorsanız ve giriş kaydınız yoksa: bugün çekeceğiniz fotoğraflar da hiç yoktan iyidir, çünkü en azından çıkış öncesi durumu belgeler.
"Normal yıpranma" nedir, ne değildir?
Türk Borçlar Kanunu'na göre kiracı, olağan kullanımdan doğan yıpranmadan sorumlu değildir. Tartışma genellikle bu sınırın nerede olduğunda çıkar.
Normal yıpranma sayılan (kiracıdan istenemeyecek) durumlar:
- Duvar boyasının zamanla solması
- Parkede mobilya ayaklarının bıraktığı hafif izler
- Musluk contalarının eskimesi
- Kapı kollarının aşınması
- Yıllar içinde oluşan hafif çatlaklar
Hasar sayılan (kiracıdan istenebilecek) durumlar:
- Duvarda büyük delikler, kalıcı lekeler, çizimler
- Kırık cam, kırık dolap kapağı, kopmuş menteşe
- Parkede derin çizik, yanık veya su şişmesi
- Tıkanmış gider, kırılmış klozet kapağı
- Evcil hayvan kaynaklı çizik ve koku
Çıkıştan 2 hafta önce
- Kira sözleşmenizi tekrar okuyun. Boya, temizlik ve bildirim süresine dair maddeler çoğu zaman ilk okumada atlanır.
- Çıkış bildirimini sözleşmedeki süreye uygun ve yazılı olarak yapın. Sözlü bildirim, ihtilaf hâlinde yok hükmündedir.
- Ev sahibiyle birlikte bir ön gezinti yapın. Onun sorun göreceği noktaları önceden öğrenirseniz, düzeltmek için vaktiniz olur.
- Duvarda delik varsa şimdi kapatın: macun ve rötuş boyası, profesyonel boyacıdan çok daha ucuzdur.
Boya meselesi
Sözleşmede "ev boyalı teslim edilir" maddesi varsa bu geçerli bir yükümlülüktür. Ancak böyle bir madde yoksa, ev sahibinin yalnızca solma gerekçesiyle boya masrafı talep etme hakkı tartışmalıdır — bu normal yıpranmadır.
Uygulamada en yaygın çözüm orta yoldur: kiracı rötuş yapar veya boya bedelinin bir kısmına katılır. Bunu çıkış günü değil, iki hafta önce konuşun.
Abonelikler ve borçlar
Depozitonun kesilmesinin en sık sebeplerinden biri, kapatılmamış aboneliklerdir.
- Elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerini kendi adınıza kapatın — "yeni kiracı devralır" demek yeterli değildir; devir gerçekleşmezse borç sizde kalır.
- Son endeks okumalarının fotoğrafını çekin (sayaç görüntüsü + tarih).
- Kapama makbuzlarını saklayın ve bir kopyasını ev sahibine verin.
- Aidat borcunuz varsa site yönetiminden borcu yoktur yazısı alın. Bu belge, tek başına birçok tartışmayı bitirir.
Çıkış temizliği
Ev, teslim alındığı temizlikte teslim edilmelidir. Nakliyat sonrası boş evin temizliği, dolu evin temizliğinden çok daha hızlıdır — bu yüzden eşyalar çıktıktan sonra yapılır.
En çok atlanan ve en çok göze batan noktalar: fırının içi, davlumbaz filtresi, banyo derz araları, pencere çerçeveleri, dolap üstleri ve balkon gideri.
Teslim günü
- Ev sahibiyle birlikte tüm odaları gezin.
- Boş evin fotoğraflarını çekin — giriş fotoğraflarınızla aynı açılardan.
- Sayaç endekslerini birlikte okuyun ve yazın.
- Çıkış tutanağı düzenleyin: evin teslim edildiği, anahtarların verildiği ve varsa tespit edilen hasarlar yazılı olsun. İki taraf imzalar, birer kopya alır.
- Anahtarları tutanak imzalanmadan teslim etmeyin.
- Depozito iadesi aynı gün yapılmıyorsa, iade tarihini tutanağa yazdırın.
Depozito iade edilmezse
Öncelikle yazılı olarak talep edin (e-posta veya WhatsApp da yazılı sayılır ve delil oluşturur). Sonuç alınamazsa noterden ihtarname çekilebilir. Uyuşmazlık sürerse konu Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanına girer; belirli tutarların altındaki kira uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk zorunludur.
Bu aşamaların hepsinde işinizi kolaylaştıracak tek şey, en başta topladığınız belgelerdir: giriş tutanağı, fotoğraflar, abonelik kapama makbuzları ve çıkış tutanağı.
Özet
Depozito, iyi niyetle değil belgeyle geri alınır. Giriş günü çekilen on fotoğraf ve çıkış günü imzalanan bir tutanak, aylar sürebilecek bir anlaşmazlığı baştan bitirir. Taşınma planınızı yaparken bu adımlara da yer ayırın — nakliyat takviminizle aynı gün içinde sıkışmasınlar.
